Bu yapının konumu
خَلِيفَةُ خَلْقِ اللهِ طَالَ بَقَاؤُهُ
بِهِ شَرُفَ الصَّدْرُ الرَّزِينُ الْمُسَدَّدُ
هُوَ الْآصَفُ الْمَمْدُوحُ أَضْحٰى مُفَخَّمًا
بِأَصْهَارِ سُلْطَانِ الزَّمَانِ الْمُؤَيَّدِ
أَمَانُ الْبَرَايَا كُلِّهِمْ فِي ذِرَاهُمَا
هُمَا لِلْوَرٰى دَامَا بِمَجْدٍ وَسُؤْدَدٍ
وَزِيرٌ لَهُ حَزْمٌ وَعَزْمٌ وَهِمَّةٌ
بَنٰى مَعْهَدًا لِلْعِلْمِ سَاوٰى بِفَرْقَدٍ
فَأَنْشَدْتُ بَيْتًا مِثْلَ دُرٍّ مُنَظَّمٍ
تَمَامًا حَوٰى تَارِيخَ بَيْتٍ مُشَيَّدٍ
مَقَامٌ لِإِبْرَاهِيمَ أَحْيَاهُ جَيِّدًا
وَزِيرُ السُّلْطَانِ الْمَمَالِكِ أَحْمَدُ
-----
Allah’ın kullarının halifesi olan hükümdarın [III.Ahmed] ömrü uzun olsun; onun sayesinde vakur ve isabetli devlet adamının şerefi yüceldi
O, övgüye layık veziriazam [İbrahim Paşa] zamanın muzaffer sultanına damad olmakla daha da yücelip itibarlı oldu
Bütün yaratılmışların emniyeti onların himayesindedir; onlar, insanlar arasında daima şan, şeref ve ululukla yaşayageldiler
Azim, kararlılık ve yüksek himmet sahibi bir vezirdir; ilim için Kutup Yıldızı ile boy ölçüşecek derecede yüce bir ilim yuvası inşa etti
Bunun üzerine dizilmiş inciler gibi bir beyit söyledim; o beyit, eksiksiz olarak bu mamur yapının tarihini ihtiva etti
“Memleketler Sultanı’nın veziri İbrahim [Paşa] bu makamı pek güzel ihya etti”
1132 [1719/20]
جَنَابُ الصَّدْرِ إِبْرَاهِيمُ صِهْرًا
لِحَضْرَةِ أَحْمَدَ السُّلْطَانِ دَامَا
بَنٰى لِلْعِلْمِ مَدْرَسَةً فَقُلْنَا
لَهَا التَّارِيخَ تَحْسَبُهُ تَمَامًا
وَزِيرُ الْعَهْدِ إِبْرَاهِيمُ مَجْدًا
لِطُلَّابِ الْعُلُومِ بَنٰى مَقَامًا
—
Yüce makam sahibi İbrahim [Paşa], Sultan [III.] Ahmed Hazretleri’nin damadı olarak daima yücelik ve izzet içinde olsun
İlim için bir medrese inşa etti. Biz de onun tarihini tam olarak ifade eden şu sözü söyledik:
“Devletin veziri İbrahim, ilim talebelerinin şerefi ve yüceliği için bu makamı inşa etti”
1132 [1719/20]
آصَفُ الْخَاقَانِ إِبْرَاهِيمُ إِذْ
مَالَ فِي إِحْيَاءِ رَسْمِ الْعَارِفِينَ
قَدْ بَنٰى هٰذَا الْمَقَامَ الْمُجْتَبٰى
لِلْكِرَامِ الْعَالِمِينَ الْعَامِلِينَ
بَيْتٌ مَعْمُورٌ لِلْعِلْمِ إِذْ بَدٰى
ظَلَّ تَارِيخًا مَطَافَ الْفَاضِلِينَ
—
Hâkân’ın vezîri [Nevşehirli Damad] İbrahim Paşa
Ariflerin izini ve yolunu ihyâ etmeye niyetlenince
Bu seçkin makamı,
kerem sahibi ilim ehli ve ilmiyle amel eden kimseler için inşa etti
İlim için mamur ve şen bir mekân olarak ortaya çıktı;
Şu ibrare de ona tarih oldu: “Fazilet sahiplerinin tavaf ettiği yer”
1132 [1719/20]
تَبَارَكَ رَبُّ الْعَرْشِ فِيهِ دَلَائِلُ
عَلٰى أَنَّهُ فَرْدٌ وَمِنْهُ النَّوَائِلُ
وَصَلِّ عَلٰى خَيْرِ الْخَلَائِقِ أَحْمَدَ
نَبِيٌّ كَرِيمٌ مِنْهُ بَانَتْ فَضَائِلُ
وَبَعْدُ فَسُلْطَانُ الْأَقَالِيمِ أَحْمَدَ
خَلِيفَةُ وَجْهِ الْأَرْضِ قِرْمٌ حَلَاحِلُ
لَمْ ضَارَةَ رَبِّ الْخَلْقِ سَاقَ وَزِيرَهُ
لِمَا أَنَّهُ لِلْبِرِّ سَاعٍ وَعَامِلٌ
فَأَنْشَأَ دَارًا لِلْعُلُومِ وَقَدْ غَدَتْ
كَمِشْكَاةِ مِصْبَاحٍ بِهَا النُّورُ شَاعِلٌ
وَظَلَّتْ إِذِ الْقُرَّاءُ فِيهَا تَدَارَسُوا
رِيَاضَ جِنَانٍ صَالِحٍ فِيهَا بَلَابِلُ
مَصَارِيعُ فِي أَطْرَافِهَا فَكَأَنَّهَا
كَوَاعِبُ أَتْرَابٌ عَفَافٌ حَلَائِلُ
فَأَحْمَدُ عِلْمِي بِشَوْقٍ أَتٰى لَهَا
بِبَيْتٍ بِهِ التَّارِيخُ وَافٍ وَكَامِلُ
لِآصَفِ إِبْرَاهِيمَ زِيدَ سُمُوُّهُ
مَعَالِمُ لَمْ يَسْبِقْ إِلَيْهَا الْأَوَائِلُ
—
Her türlü kusurdan münezzehtir Arş’ın Rabbi; O’nun bir ve yegâne ilâh olduğuna dair deliller apaçıktır. Bütün ihsanlar ve lütuflar da ancak O’ndan gelir
Salât eyle yaratılmışların en hayırlısı [Peygamberimiz] Ahmed’e;
O, faziletleri apaçık ortada olan kerem sahibi bir nebîdir
Bundan sonra; iklimlerin sultanı [Sultan III.] Ahmed,
Yeryüzünün halifesi, yiğit ve kahraman bir hükümdardır
Rabbinin rızası için vezirini sevk etti;
Çünkü o, hayır yolunda koşan ve iyilikle amel eden bir kimsedir
Böylece ilimler için bir yurt kurdu; o bina,
İçinde nurun parladığı bir kandil yuvası gibi oldu
Kur’ân okuyucuları orada ders halkaları kurup müzakere ettiklerinde, Orası, içinde bülbüllerin öttüğü cennet bahçelerine döndü
Etrafındaki revaklar ve bölümler sanki,
Birbirine denk yaşta, iffetli gelinler gibiydi
Ben de ilim ehli Ahmed olarak ona duyduğum şevkle,
Tarihi tam ve eksiksiz olarak ihtiva eden bir beyit söyledim:
“Sadrazam İbrahim Paşa — Allah yüceliğini artırsın — öyle eserler vardır ki, öncekiler onların benzerine erişememiştir”
1132 [1719/20]
